สถาบันพระมหากษัตริย์กับสุริยุปราคา สุริยุปราคากับดาราศาสตร์ไทย [สถาบันพระมหากษัตริย์กับดาราศาสตร์ไทย]

สถาบันพระมหากษัตริย์ไทยกับสุริยุปราคาที่เกิดขึ้นในประเทศไทย มีความสัมพันธ์อย่างต่อเนื่อง ดังจะศึกษาได้จากประวัติศาสตร์ดาราศาสตร์ไทย ดังนี้ 

king-astronomy1รัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ทรงสังเกตสุริยุปราคาบางส่วน เมื่อ 30 เมษายน พ.ศ. 2231 ณ พระที่นั่งเย็น ทะเลชุบศร เมืองลพบุรี และบาทหลวงชาวฝรั่งเศส ได้สร้างหอดูดาววัดสันเปาโล ขึ้นเป็นหอดูดาวแห่งแรกในประเทศไทย

king-astronomy2รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงศึกษา คำนวณ และพยากรณ์การเกิดสุริยุปราคาเต็มดวง ที่ตำบลหว้ากอ เมืองประจวบคีรีขันธ์ เมื่อ 18 สิงหาคม พ.ศ. 2411 ได้ข้อมูลถูกต้องแม่นยำไม่คลาดเคลื่อนแม้แต่วินาทีเดียว พระอัจฉริยภาพ พระปรีชาสามารถ และสัมฤทธิผลทางดาราศาสตร์ของพระองค์ เป็นที่ประจักษ์แก่ชาติมหาอำนาจ เช่น อังกฤษและฝรั่งเศส เพราะวิชานี้ เป็นวิชาวิทยาศาสตร์ชั้นสูงและทันสมัยที่สุดในยุคนั้น     

7 ปีต่อมา ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อวันที่ 6 เมษายน พ.ศ.2418 ได้เกิดสุริยุปราคาเต็มดวงอีกครั้งหนึ่ง พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้พระราชทานพระวโรกาส ให้คณะนักดาราศาสตร์อังกฤษเข้าเฝ้าและตั้งสังเกตสุริยุปราคาเต็มคราสที่แหลมเจ้าลาย จังหวัดเพชรบุรี ครั้งนั้น เซอร์แฮรี่ ออด เจ้าเมืองสิงคโปร์และสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ ได้ไปดูสุริยุปราคาด้วย สุริยุปราคาครั้งนั้นไม่มืดเท่ากับสุริยุปราคาปี พ.ศ. 2411 แต่โคโรนาสว่างได้ดีกว่า สว่างเท่ากับแสงจันทร์วันเพ็ญ น่าเสียดายที่นักดาราศาสตร์เหล่านี้ ไม่สามารถถ่ายภาพสุริยุปราคาเหล่านี้ได้ มีเพียงภาพวาดสุริยุปราคาเต็มดวงของ PRINCE TONG (พระองค์เจ้าทองกองก้อนใหญ่ หรือ กรมหลวงประจักษ์ศิลปาคม) ที่วาดไว้  

prince-tong-coronaรัชสมัยสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว เกิดสุริยุปราคาเต็มดวง วันที่ 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2472 เวลา 12 นาฬิกา 37 นาที ณ ตำบลโคกโพธิ์ จังหวัดปัตตานี มีการบันทึกภาพไว้กว่า 100 ภาพ มีนักดาราศาสตร์จากประเทศต่าง ๆ เช่น สหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น อังกฤษ เยอรมัน ได้ขนเครื่องมือมาศึกษาวิจัยดวงอาทิตย์ พระองค์มีพระบรมราชโองการตั้งข้าราชการต้อนรับบุคคลเหล่านั้น และเสด็จทอดพระเนตร

king-astronomy3
รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช เกิดสุริยุปราคาเต็มดวงขึ้น 2 ครั้ง
     ครั้งที่ 1 เมื่อวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2498 เวลาที่เกิด 10 นาฬิกา 19 นาที นาน 6 นาที ครั้งนั้นมีนักดาราศาสตร์ต่างประเทศเดินทางมาประเทศไทย ในโอกาสนั้นสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี พร้อมด้วยสมเด็จพระพี่นางเธอฯ เสด็จทอดพระเนตรที่อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
     ครั้งที่ 2 เมื่อวันที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2538 ผ่านประเทศไทยหลายจังหวัด เริ่มต้นจาก จังหวัดตาก เวลา 10 นาฬิกา 42 นาที ผ่านกำแพงเพชร นครสวรรค์ ไปสิ้นสุดที่จังหวัดสระแก้ว รวม 11 จังหวัด 34 อำเภอ 

princess-astronomyสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีมีความสนพระทัยในวิชาดาราศาสตร์เป็นอย่างยิ่ง และได้เสด็จพร้อมด้วยพระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าพัชรกิติยาภา ทรงนำคณะอาจารย์และนักเรียน โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ไปศึกษาปรากฏการณ์สุริยุปราคาเต็มดวงในวันอังคารที่ 24 ตุลาคม 2538 ณ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ วิทยาเขตสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา

การเสด็จพระราชดำเนินทอดพระเนตรสรรพคราสสีคิ้วของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีมีความสำคัญต่อวงการดาราศาสตร์ของประเทศอย่างยิ่ง ภาพประวัติศาสตร์ที่บันทึกไว้ รวมทั้งภาพปรากฏการณ์สุริยุปราคาเต็มดวงในวันอังคารที่ 24 ตุลาคม พ.ศ.2538 นับเป็นสมบัติอันล้ำค่าที่ต้องเก็บรวบรวมข้อมูลไว้ เพื่อเป็นประโยชน์ต่อคนรุ่นต่อไปในอนาคต ทั้งนี้วันที่ 11 เมษายน พ.ศ. 2613 จะเกิดปรากฏการณ์สุริยุปราคาเต็มดวงในประเทศไทยอีกครั้งหนึ่ง

ที่มา : วารสาร สควค. ฉบับที่ 8 หน้าที่ 4-5 เรียบเรียงโดย ครูรัสนา   อนันตสุข ครู โรงเรียนโนนเทพ จ.สุรินทร์
[เรียบเรียงจาก :  http://thaiastro.nectec.or.th]
ที่มาภาพประกอบ :
1.http://thaiastro.nectec.or.th/royal/img/naraidrw.jpg
2.http://thaiastro.nectec.or.th/royal/img/vagor.jpg
3.http://thaiastro.nectec.or.th/royal/img/thongdrw.jpg
4.http://thaiastro.nectec.or.th/royal/img/kogpo.jpg
5.http://thaiastro.nectec.or.th/royal/img/neardark.jpg



Leave a Comment