ปฏิทินอิสลามหรือปฏิทินฮิจเราะห์ เป็นปฏิทินแบบจันทรคติอย่างแท้จริง ดาราศาสตร์ในศาสนาอิสลาม

islamic-calendarปฏิทินอิสลาม ปฏิทินมุสลิม หรือปฏิทินฮิจเราะห์ (Islamic Calendar) เป็นปฏิทินที่ใช้โดยชาวมุสลิมทั่วโลก ในการกำหนดวันสำคัญและเทศกาลต่างๆในรอบปี โดยเป็นปฏิทินที่ถือว่าเป็น “ปฏิทินแบบจันทรคติอย่างแท้จริง” เนื่องจากจะใช้การสังเกตดวงจันทร์ (ดิถีจันทร์) เป็นหลัก ซึ่งจะไม่สัมพันธ์กับฤดูกาล (แต่ฤดูกาลจะวนมาซ้ำเดิมทุก 33 ปีอิสลาม) การนับวันของแต่ละเดือนของชาวมุสลิมจะนับแบบไม่มีการแบ่งเป็น “ข้างขึ้นข้างแรม”  แต่จะนับแบบวันที่ 1  ถึงวันที่ 29 วันหรือ 30 วันในแต่ละเดือน เท่านั้น และจะกำหนดให้ 1 ปีฮิจเราะห์ศักราช มี 12 เดือนเสมอ จะไม่มีการเพิ่มเดือน เหมือนกับปฏิทินแบบจันทรคติของชาวไทยพุทธ ที่บางปีจะมีการเพิ่มเดือนที่ 13 ซึ่งจะเรียกปีดังกล่าวนี้ว่า ปีอธิกมาส (ปีที่มีเดือนแปดสองครั้ง) ดังนั้น เมื่อครบ 1 ปี ตามปีปฏิทินอิสลามหรือปฏิทินฮิจเราะห์ศักราชจำนวนวันในรอบ 1 ปี จะมีจะมีจำนวน 354 หรือ 355 วัน ซึ่งจำนวนวันน้อยกว่าจำนวนวันของปีปฏิทินสากล (365 หรือ 366 วัน) ประมาณ 10 วัน กล่าวคือวันขึ้นศักราชใหม่ หรือวันขึ้นปีใหม่ของอิสลามก็จะร่นเร็วขึ้นประมาณปีละ 10 วัน ทุกปี 

ฮิจเราะห์ศักราช ใช้ตัวอักษรย่อว่า “ฮ.ศ.” คำว่า ฮิจเราะฮ์ หมายถึง การอพยพ อันสื่อความถึง การอพยพของท่านศาสดานบีมุฮัมมัด และบรรดามุสลิมจากเมืองมักกะห์สู่เมืองมะดีนะห์ ซึ่งหากนับย้อนหลังไปของวันที่ 1 มุฮัรราม ปี ฮ.ศ. 1 จะตรงกับวันที่ 15 กรกฎาคม ค.ศ.622 และถ้าพิจารณาวิธีสังเกตดวงจันทร์หรือดูจันทร์เลี้ยว (ฮีลาฮ) จะตรงกับวันที่ 16 กรกฎาคม ค.ศ.622

ปฏิทินอิสลามหรือปฏิทินฮิจเราะห์ การกำหนดวันเริ่มต้นของแต่ละเดือนเป็นสิ่งสำคัญที่ต้องคำนึงถึง หากกำหนดผิดพลาดการนับเดือนก็จะผิดพลาดไปด้วย ดังนั้น เพื่อความถูกต้องแม่นยำในการกำหนดวันเริ่มต้นของเดือนใหม่ ชาวมุสลิมที่มีความรู้ทางดาราศาสตร์ (สำหรับประเทศไทย สำนักจุฬาราชมนตรี จะมีประกาศการดูดวงจันทร์ทุกเดือน) จะต้องออกไปสังเกตจันทร์เสี้ยวแรก (ฮีลาฮ) ช่วงเวลาเย็น (ก่อนดวงอาทิตย์ตกดิน) ของทุกๆวันที่ 29 ของแต่ละเดือนอิสลาม (เดือนกอมารียะฮ์) ถ้าผลของการสังเกตไม่เห็นจันทร์เสี้ยวแรก (ฮีลาฮ) แสดงว่าในเดือนนี้จะมี 30 วัน แต่ถ้าผลของการสังเกตได้เห็นจันทร์เสี้ยวแรก (ฮีลาฮ) ก็จะสรุปได้ว่าเดือนนี้มีเพียง 29 วัน และหลังจากเวลาดังกล่าวหลังจากสังเกตเห็นจันเสี้ยวแรก (ฮีลาฮ) ก็เป็นเวลาเริ่มเข้าเดือนใหม่ จะเริ่มนับเป็นวันที่ 1 ของเดือนใหม่

ทั้งนี้ 1 ปีฮิจเราะห์ศักราช  มี 12 เดือน (เดือนกอมารียะฮ์) แต่ละเดือน มีชื่อเรียก ดังนี้

เดือนที่ 1 ชื่อเดือน มุฮัรราม (Muharam)

เดือนที่ 2 ชื่อเดือน ซอฟัร (Safar)

เดือนที่ 3 ชื่อเดือน รอบิอุล เอาวัล (Rabiul Awal)

เดือนที่ 4 ชื่อเดือน รอบิอุล ฮาเคร (ซานี) (Rabiul Akhir)

เดือนที่ 5 ชื่อเดือน ญามาดิล เอาวัล (Jamadul Awal)

เดือนที่ 6 ชื่อเดือน ญามาดิล ฮาเคร (ซานี) (Jamadul Akhir)

เดือนที่ 7 ชื่อเดือน รอญับ (Rajab)

เดือนที่ 8 ชื่อเดือน ชะอ์บาน (Shaban)

เดือนที่ 9 ชื่อเดือน รอมฎอน (Ramadan)

เดือนที่ 10 ชื่อเดือน เชาวัล (Shawwal)

เดือนที่ 11 ชื่อเดือน ซุลเกาะอ์ดะฮ์ (Zul Qadah)

เดือนที่ 12 ชื่อเดือน ซุลฮิจญะฮ์ (Zol Hijjah)
observe-moon

ภาพจันทร์เสี้ยวแรกหลังจากดวงอาทิตย์ตกดิน เพื่อจะกำหนดวันเริ่มต้นเดือนใหม่และปีอิจเราะฮ์ศักราชใหม่

ของวันที่ 1 มุฮัรรอม ฮ.ศ.1435 ตรงกับวันที่ 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2556
เครดิตภาพโดย Javad Torabinejad จาก Blacksburg, VA ,USA. (เวลา 17:58 เวลาท้องถิ่น)

เรียบเรียงจาก
1. http://www.narit.or.th/index.php/astronomy-article/955-islamic-calendar
2. http://www.ahlulbait.org/main/content.php?category=54&id=1774
3. http://th.wikipedia.org/wiki/ปฏิทินฮิจเราะฮ์

อ้างอิงภาพ
ภาพประกอบที่ 1 และ 3 จาก http://www.narit.or.th/index.php/astronomy-article/955-islamic-calendar
ภาพประกอบที่ 2 ตามลิงค์ในภาพ : http://ilmuhumaniora.blogspot.com/2013/03/periode-madinah-bagian-i_25.html



Leave a Comment