ธรณีวิทยาของวัสดุที่ใช้ก่อสร้างปราสาทในจังหวัดสุรินทร์ [ปราสาทอิฐ ปราสาทหินทราย ปราสาทศิลาแลง]

หน่วยที่ 2 ธรณีวิทยาของวัสดุที่ใช้ก่อสร้างปราสาท

ธรณีวิทยา (Geology)
เป็นวิทยาศาสตร์ที่ศึกษาเกี่ยวกับโลก สสารที่เป็นส่วนประกอบของโลก เช่น แร่ หิน ดินและน้ำ รวมทั้งกระบวนการเปลี่ยนแปลงภายในโลก ที่เกิดขึ้นในธรรมชาติ ตั้งแต่กำเนิดโลกจนถึงปัจจุบัน ทั้งในระดับโครงสร้าง ส่วนประกอบทางกายภาพ เคมี และชีววิทยา ตลอดจนรูปแบบ และวิธีการนำเอาทรัพยากรธรรมชาติ มาใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน

จากการศึกษาข้อมูลปราสาทในจังหวัดสุรินทร์เบื้องต้นพบว่า วัสดุที่ใช้ในการก่อสร้างองค์ปราสาท ทำจากวัสดุ 3 ชนิด จึงสามารถจำแนกประเภทของปราสาทตามวัสดุก่อสร้างองค์ปราสาทได้ 3 ประเภทคือ อิฐ(ปราสาทอิฐ) หินทราย(ปราสาทหินทราย) และศิลาแลง(ปราสาทศิลาแลง)

1. อิฐและปราสาทอิฐ
อิฐ เป็นวัสดุก่อสร้างพื้นฐานสำหรับการก่อสร้างอาคารทั่วไป อิฐแบบธรรมดาผลิตจากส่วนผสมของดินเหนียว ทราย แกลบ และน้ำ นวดให้เข้ากันเป็นเนื้อเดียว กดใส่ลงในแบบพิมพ์ แล้วนำเข้าเตาเผา ลักษณะของปราสาทอิฐ แสดงดังภาพที่ 3

2. หินทรายและปราสาทหินทราย
หินทราย (Sandstone) เป็นหินตะกอนเนื้อละเอียดปานกลาง เกิดจากการทับถมตัวของทราย มีองค์ประกอบหลักเป็นแร่ควอรตซ์ คนโบราณใช้หินทรายแกะสลัก สร้างปราสาท และทำหินลับมีด ลักษณะของปราสาทหินทราย แสดงดังภาพที่ 4ก และ 4ข

3. ศิลาแลงและปราสาทศิลาแลง
ศิลาแลง หรือแลง (Laterite) เป็นวัสดุธรรมชาติที่เกิดขึ้นบริเวณมรสุมเขตร้อน ซึ่งคนในภูมิภาคเอเชียและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้รู้จักและนำมาใช้ประโยชน์เป็นเวลานานแล้ว มนุษย์ก่อนประวัติศาสตร์รู้จักนำศิลาแลงมาบดผสมกับยางไม้ใช้เป็นสีในการวาดภาพตามถ้ำและหน้าผาหิน นอกจากนั้นคนในภูมิภาคนี้ได้นำศิลาแลงมาใช้ในการก่อสร้างวัดและปราสาทหินดังที่พบเห็นในประเทศไทย กัมพูชา และลาว มีอายุย้อนหลังไปตั้งแต่ 700 – 1,000 ปีที่ผ่านมา ลักษณะของปราสาทศิลาแลง แสดงดังภาพที่ 5

prasat14 prasat25 prasat28 prasat26
ภาพที่ 3 :: ปราสาทอิฐ
ภาพที่ 4ก :: ปราสาทหินทราย
ภาพที่ 4ข :: ปราสาทหินทราย
ภาพที่ 5 :: ปราสาทศิลาแลง

เขาสวาย (พนมสวาย) 

khoa-sawaiภาพที่ 6 เขาสวายหรือพนมสวาย จังหวัดสุรินทร์

เขาสวาย เป็นภูเขาขนาดเล็ก มียอดเขา 3 ยอด ยอดที่ 1 ชื่อว่ายอดเขาชาย (พนมเปราะ) สูง 210 เมตร เป็นที่ตั้งของวัดพนมสวาย เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธสุรินทรมงคลปางประทานพร ภปร. ยอดที่ 2 ชื่อว่ายอดเขาหญิง (พนมสรัย) สูงระดับ 228 เมตร ทางวัดได้จัดสร้างพระพุทธรูปองค์ขนาดกลางประดิษฐานไว้ ยอดที่ 3 มีชื่อว่าเขาคอก (พนมกรอล) พุทธสมาคมจังหวัดสุรินทร์ได้จัดสร้างศาลาอัฏฐะมุข ประดิษฐานพระพุทธบาทจำลอง บรรพบุรุษชาวสุรินทร์ถือว่าเป็นสถานที่แสวงบุญ โดยการเดินทางไปขึ้นยอดเขาในวันขึ้น 1 ค่ำ เดือน 5 ซึ่งเป็นวันหยุดงานตามประเพณีของชาวจังหวัดสุรินทร์มาแต่โบราณกาล และจัดว่าเป็น แหล่งเรียนรู้ทางธรณีวิทยาของจังหวัดสุรินทร์ ด้วย

โครงการ 54090178 :: การศึกษาและพัฒนากระบวนการตัดสินใจของนักเรียนจากการจัดการเรียนรู้ตามทฤษฎีการเรียนรู้เชิงสังคมวัฒนธรรม เรื่อง ปราสาท ในมิติวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ ดำเนินการโดย นายศักดิ์อนันต์   อนันตสุข ภายใต้การสนับสนุนของ สำนักงานส่งเสริมสังคมแห่งการเรียนรู้และคุณภาพเยาวชน (สสค.) : [www.Qlf.or.th]



3 Comments

  1. puttchart buathong says:

    รู้เรื่องวิทยาศาสตร์ในโบราณสถาน

  2. ด.ญ.บุญประภา อ้อมแก้ว says:

    ภาพสวยงาม เป็นการเรียนรู้ที่ดีมากและสื่อในจังหวัดสุรินทร์ อ่านสนุกอ่านง่ายเข้าใจง่ายในการอ่าน

Reply to ด.ญ.บุญประภา อ้อมแก้ว Cancel Reply