[คลิป] นักบินอวกาศจีน สอนบทเรียนฟิสิกส์จากอวกาศแก่นักเรียนนักศึกษาบนโลก [ห้องเรียนอวกาศเฉินโจ 10]

นับเป็นความคิดริเริ่มที่แปลกไม่เหมือนใคร แม้ในอดีตอันยาวนานในการพัฒนาเทคโนโลยีด้านอวกาศนับเกือบครึ่งศตวรรษมาแล้ว ยังไม่มีใครได้เห็นการทดลองวิทยาศาสตร์ให้ผู้คนได้ดูกัน ซึ่งดูได้ในลักษณะบทเรียนในอวกาศให้ชาวโลกได้ทราบ แต่การทดลองวิชาฟิสิกส์ให้นักเรียน นักศึกษา ประชาชนชาวโลกสนใจติดตามการสาธิตที่ดำเนินไปแล้วนี้ เกิดขึ้นหลังจากจีนได้ประสบผลสำเร็จในการส่งห้องทดลองวิทยาศาสตร์ขึ้นโคจรรอบโลก และจะใช้ห้องทดลองนี้เป็นสถานีอวกาศของจีน โดยทำหน้าที่คล้าย ๆ สถานีอวกาศนานาชาติ ที่บรรดาชาติพันธมิตรได้จัดส่งขึ้นไปและยังโคจรอยู่เช่นกัน

Shenzhou-labอาจารย์ที่ทำหน้าที่ “ผู้บรรยายบทเรียน” ของจีนผู้นี้คือ หวัง ย่า ปิง นักบินอวกาศสตรีของจีนที่เดินทางไปกับแคปซูลอวกาศ ซึ่งมีจรวดขับเคลื่อนเฉินโจ เพื่อมุ่งไปประกบกับ ห้องทดลองอวกาศของจีน หลังจากได้มีการจอดเทียบประกบเสร็จเรียบร้อยจึงก้าวไปสู่กิจกรรมในห้องทดลองอวกาศ ด้วยบทบรรยายวิชาฟิสิกส์พร้อมการสาธิตการทดลองในรูปแบบต่าง ๆ เพื่อเข้าใจถึงลักษณะสรรพสิ่งต่าง ๆ ที่เคลื่อนไหวในอวกาศปราศจากแรงดึงดูด ซึ่งการทดลองที่ให้การศึกษาแก่ประชาชนนี้สามารถติดตามบทเรียนอวกาศได้ทั่วไปจากการแพร่ภาพของจีน และนักเรียนที่ติดตามบทเรียนนี้สามารถพูดจาโต้ตอบสอบถามกันโดยตรงกับอาจารย์ผู้สอนใน “ห้องทดลองอวกาศ” (space lab) ได้ด้วย จึงนับเป็นการพลิกโฉมการเรียนการสอนที่เคยมีบนพื้นโลก นั่นคือ “ห้องเรียนจากอวกาศ” ซึ่งแตกต่างจากห้องเรียนบนพื้นโลกอย่างมาก

ภารกิจอวกาศของจีน ชุดนี้นับเป็นชุดที่ ๕ ซึ่งจีนได้ก้าวเดินมาไกลและอย่างรวดเร็วในโปรแกรมอวกาศของจีน อาจารย์นักบินอวกาศของจีน หวัง ย่า ปิงเป็นหนึ่งในสามนักบินอวกาศของจีนและได้นำยานอวกาศเฉินโจเข้าจอดเทียบกับห้องทดลองอวกาศ เทียนกง ๒ ซึ่งห้องทดลองนี้จะโคจรรอบโลกเป็นเวลา ๒ วัน คือ ๒๕ และ ๒๖ มิถุนายน ๒๕๕๖ แล้วจึงถ่ายกลับเข้าสู่แคปซูลอวกาศเฉินโจกลับเข้าสู่โลก

อาจารย์นักบินอวกาศ หวัง สาธิตให้ดูในหลักวิทยาศาสตร์ข้อที่ ๑ ว่า หลักวิทยาศาสตร์ที่ใช้อยู่บนพื้นโลกว่าด้วย มวล หรือ mass กับ น้ำหนัก หรือ weight จะใช้กับสภาวะไร้น้ำหนักในอวกาศไม่ได้ ในบทเรียนที่แสดงให้เห็นมวลของสาร เธอได้ทดลองให้เห็นการวัดมวล และน้ำหนักของตัวผู้บังคับการบินของเธอ คือ นี ไหเช็งนอกจากนี้ ยังมีการทดลองให้เห็นการทำงานของพลังแรงขับหรือ force และ การใช้แรงขับเร่งให้เกิดความเร็วมากขึ้น (accerleration) ต่อจากนั้นเป็นการสาธิตให้เห็นวิธีการเคลื่อนตัวของสรรพสิ่งในห้องทดลองอวกาศ ซี่งอยู่ในสภาวะไร้น้ำหนักหรือมีน้ำหนักน้อยมาก (microgravity) ซึ่งเป็นธรรมชาติของการอยู่ในอวกาศ โดยเธอจัดให้เพื่อนนักบินอวกาศของเธอเคลื่อนไหวเป็นมุมฉากให้ดู

ที่น่าสนใจยิ่งกว่านั้น หวัง ยังเอาลูกบอลน้ำมาผูกเข้ากับปากของเธอ เพื่อสาธิตการเหวี่ยงตัวในอวกาศ เพื่อเข้าใจ “การแกว่งตัว” เหมือนการแกว่งลูกตุ้มบนพื้นโลก การเคลื่อนไหวจะเกิดหรือแปรผันเป็นอย่างไรถ้าทำอย่างเดียวกันในอวกาศ ต่อจากนั้น จึงนำลูกบอลน้ำมาผูกเข้ากับปาก โดยเธอจะรินน้ำออกมาให้มากขึ้นเพื่อจะสังเกตดูว่าจะมีปฏิกิริยาอย่างไร? ซึ่งการทดลองตรงนี้ ได้รับการปรบมือจากภาคพื้นดินเป็นอันมาก

การบรรยายถึงสภาพภายนอกยานห้องทดลองก็ได้รับความสนใจเช่นเดียวกัน หวังกล่าวว่า “ดวงดาวที่เรามองเห็นนั้นสุกสว่างมากกว่าตอนอยู่บนโลก แต่มันจะไม่วูบวาบส่งประกายวับวาวอีกต่อไป เพราะมาอยู่ในอวกาศที่ไม่มีการรบกวนจากสิ่งที่เกิดบนพื้นผิวโลก ซึ่งทำให้ดวงดาวที่มองเห็นไม่เป็นแสงระยิบระยับ และเราได้เห็นพระอาทิตย์ขึ้น ๑๖ ครั้งทุกวัน เพราะขณะนี้ตัวเราหมุนไปรอบโลกทุก ๙๐ นาที”

จากถ้อยแถลงของกระทรวงศึกษาธิการของจีน แสดงว่า “ขณะที่ทำการทดลองวิทยาศาสตร์ต่าง ๆ นี้ มีนักเรียนนักศึกษาทั่วโลกติดตามกิจกรรมนี้ อยู่บนพื้นโลกถึง ๖๐ ล้านคน ในประเทศจีนต่างคนก็ฝันที่จะได้รับชมการทดลองสด ๆ แบบนี้จากอวกาศ”

วีดีโอที่เกี่ยวข้อง

 ที่มา : บทความจากนิตยสารสกุลไทย ฉบับที่ … คอลัมน์ ยลอินเทอร์เน็ต หน้าที่ 20



Leave a Comment